Oost-Limburg

BELEID

Negen brandweerposten en vijf ziekenwagendiensten DGH die instaan voor de veiligheid van 320.000 inwoners van de 14 gemeenten in het uiterste oosten van Vlaanderen, dat is BWOL.  Door een goede samenwerking tussen de operationele posten, de ondersteunende diensten en de zoneleiding, vanuit onderstaande kernwaarden, streven we elke dag samen onze missie na.

Visie-missie-waarden

Een erg belangrijk project binnen de eerste twee beleidsperiodes onze zone, was het bepalen en verankeren van onze visie, missie en (kern)waarden. Via grote werkgroepen per sector die overvloeiden naar kleinere kerngroepjes per post, creëerden we voldoende input, feedback en intern draagvlak om samen met onze medewerkers tot de zonale missie, visie en waarden te komen. Onze zone heeft als missie:

“een baken van zekerheid en veiligheid zijn en bij nood daadkrachtig het verschil maken”

vanuit onze 4 kernwaarden:

Administratieve vereenvoudiging

Door investeringen in nieuwe software, vaak inclusief gerichte ontwikkeling op maat van de (hulpverlenings)zone(s), slaagden we erin om op meerdere gebieden en binnen verschillende diensten administratieve vereenvoudigingen te realiseren.

• Preventie:
• Koppeling met het Omgevingsloket (automatisch downloaden van aanvragen – auto-matische upload van adviezen);
• Digitaal ondertekenen adviezen via een koppeling met de Handtekenmap Vlaanderen;
• Automatische (concept)facturatie van wespenverdelgingen en ziekenwagenritten;
• Vervanging aanwezigheidslijsten bij oefeningen en interventies door online registratie via app en geautomatiseerde verwerking;
• Introductie van verschillende Apps (beschikbaarheden – intranet – …);

OPERATIONEEL

2017: oprichting team first responders in post Voeren

Op 1 mei 2017 zag het unieke team ‘First Responders’ het levenslicht in post Voeren. Onze First Responders zijn brandweerlieden met een ambulanciersopleiding (112-badge) voor het toedienen van de eerste medische zorgen, in afwachting van de MUG. Cruciaal in de landelijke Voerstreek, waar de aanrijtijd van de dichtstbijzijnde MUG en ziekenwagendienst doorgaans 20 minuten is. In 2018 rukten onze First Responders 20 keer uit voor levensbedreigende medische noodgevallen, o.a. voor een reanimatie, een (hersen)bloeding en ernstige brandwonden. In 2022 werden ze ingebed als vast onderdeel in de dringende medische hulp-keten, zowel bij HC112 te Luik als te Hasselt. Tot op heden komen ze jaarlijks tussen bij een dertigtal medische noodsituaties.

2021: bijkomende, nieuwe post in fusiegemeente Oudsbergen

Op 1 januari 2019 trad de nieuwe fusiegemeente Oudsbergen, voorheen Opglabbeek en Meeuwen-Gruitrode, toe tot onze brandweerzone. Een verbeterde dringende geneeskundige hulpverlening in de regio Opglabbeek-Dorne-Opoeteren (via kortere aanrijtijden) was van bij het begin een belangrijke doelstelling. Onze zone richtte hiervoor in 2021 een bijkomende post in Oudsbergen (Opglabbeek), die onderdak vond in de nieuwbouw van de gemeentelijke technische dienst. Sinds 1 oktober 2021 zijn we vanuit post Oudsbergen actief met een ziekenwagen DGH en een Snel-Interventie-Voertuig (SIV) voor brandinterventies. Een SIV is een brandweervoertuig, uitgerust als mini-AP, voor 2 manschappen die als extra ter plaatse komt in een verder afgelegen regio, maar uiteraard niet als reguliere uitruk wordt beschouwd.

2022: nieuw gespecialiseerd team drones

In maart 2022 werd ons eigen droneteam operationeel. Het gespecialiseerd team Drones met post Maasmechelen als uitvalsbasis, wordt zonaal ingeschakeld bij bepaalde interventietypes. Zo worden onze dronepiloten automatisch opgeroepen voor de types ‘Brand buiten groot’, ‘Brand industrie’ en ‘Interventie Gevaarlijke Stoffen’. Voor de interventietypes ‘Buitenbrand algemeen’, ‘Brand algemeen (indien grote brand)’, ‘persoon te water/drenkeling’ en ‘Vermiste personen’ kan de officier ad hoc bijstand van het team vragen.

Ons droneteam bestaat uit een technisch team plus 13 piloten die een officiële opleiding volgden aan brandweerschool PLOT. Ze onderhouden hun skills via 2 vliegoefeningen per maand. In totaal beschikt onze zone over 3 drones: 1 inzetdrone (M300 DJI) en 2 oefentoestellen (DJI Phantom 4). Er loopt ook een proefproject met binnendrones.

doorlopende ontwikkeling & innovatie

• Codex officieren, een operationeel handboek met zonale SOP’s en operationele info;
• Nieuwsbrief “Leerzame Branden” voor officieren
• Nieuwe beschikbaarheidsapp
• 2024 nieuwe planningstool alle brandweer- en ziekenwagenactiviteiten
• Tablets met operationele info (o.a. digitale interventieplannen) in de commandowagens, autopompen en bosbrandweerwagens;
• Kant-en-klare ‘wespenbox’ in elke post met dezelfde inhoud:
  • Procedurekaart/infofiche wespen
  • Infofiche Aziatische hoornaar incl. medisch handelen na reactie op steek
  • 2 Epipennen – 2 veiligheidsbrillen – 1 oogspoelflesje – 1 afspanlint
  • Facturatieprocedure
• Operationele medewerkers kunnen digitaal opleidingen kiezen vanuit een jaarlijks opleidingsplan

Impactvolle interventies

Op 17 mei 2024 kende gemeente Voeren de grootste overstroming in haar geschiedenis. In de namiddag begon het hevig te regen en ’s avonds werd plots een rampscenario voorspeld met meer dan 40 mm op 2 uur tijd (en 100 mm op 24u). Omstreeks 20u werd in allerijl de gemeentelijke fase afgekondigd en ondanks onze pro-actieve maatregelen en terreinacties, kon een ramp niet meer voorkomen worden.

In Moelingen-centrum klom het waterpeil van 10 cm naar 90 cm op amper 15 minuten tijd… dat is  sneller en hoger dan bij de waterbom/watersnood in juli 2021. In meer dan 100 huizen stond het water meer dan 1 meter hoog.

Ons ORAT-team evacueerde ’s avonds inwoners per boot en per touw maar moest die actie staken wegens te gevaarlijk. De mensen die niet wilden/konden evacueren moesten vluchten naar de eerste verdieping van hun huis.

De gemeentelijke crisiscel zorgde voor de nodige maatregelen, adviezen aan de bevolking en coördinatie tussen de disciplines. Uiteindelijk duurde de gemeentelijke fase zo’n 72u. Er vielen gelukkig geen slachtoffers.

Zaterdag 18 maart 2023 gebeurde er een klein mirakel tijdens een oefening op het militair domein van Helchteren. Onze brandweermannen vonden er in de ochtend de vermiste Simone Mariën terug.

Simone was sinds donderdag vermist en laatst gezien in de buurt van het militair domein. Aan onze mannen werd dus gevraagd om extra op te letten. En dat deden ze ook… en onze mannen vonden Simone goed en wel terug.

Simone kreeg onmiddellijk alle nodige zorg en de ziekenwagen werd gebeld. Via de politie werd de familie van Simone op de hoogte gebracht, die natuurlijk enorm opgelucht en dankbaar was.

Op 26 oktober 2022 bestreden we een industriebrand op het Europark in Lanaken (Smeermaas). Bij een afvalverwerkingsbedrijf ontstond er een brand met hevige rookontwikkeling tot gevolg.

De nationale watersnood op 13, 14 en 15 juli 2021 trof ook onze provincie en zone hard. Gemeente Voeren stond grotendeels blank en door het metershoge water moest Moelingen-dorp ’s avonds per boot geëvacueerd worden. In Maaseik en Maasmechelen was het de adem inhouden of de dijken van de Maas het zouden houden. Daar werden we gelukkig van een rampscenario bespaard.

Helaas was op 2 augustus 2020 onze tussenkomst ook nodig bij een grootschalig verkeers-incident op de Grote Baan in Houthalen-Helchteren. Een spookrijder reed er frontaal in op meerdere auto’s. Verschillende mensen zaten gekneld in hun wagen en moesten door onze ploegen bevrijd worden.

Op 5 april 2019 was het alle hens aan dek bij de hulpverleningszones, toen het nood-nummer 112 uitviel door een grote storing bij netwerkprovider BelNet. Hierdoor kon de burger de noodcentrale 112 niet bereiken. Ook de geautomatiseerde dispatching van brandweer en ziekenwagen vanuit de 112, lag volledig plat.

Onze zonale dispatching zorgde snel voor een eigen netwerkverbinding via 4G, zodat er toch noodhulp kon uitgestuurd worden. Voor de burgers van onze zone, richtten we in de eerste uren een vervangend noodnummer in. Onze communicatiedienst schoot in actie om wijdverspreid hierover te communiceren naar de burgers, met hulp van de media en onze 14 gemeentes.

Na 4 uren, was een deel van de storing bij BelNet opgelost was en waren het noodnummer 112 en onze zonale dispatching terug volledig operationeel.

In 2018 bestreden we 2 grote industriebranden in onze zone: op 19 juni bij schroothandelaar Stelimet in Genk en op 29 juli bij recyclagebedrijf Bongaerts te Houthalen.

Op 1 juni 2018 werd het gemeentelijk rampenplan afgekondigd in Voeren, wegens grote wateroverlast in de deelgemeente Moelingen. Rivier ‘De Berwijn’ trad buiten zijn oevers door overvloedige regenval en zette de dorpskern volledig blank. Brandweerzone Oost-Limburg kreeg versterking van de Civiele Bescherming bij het pompen, de gemeentelijke fase duurde uiteindelijk zes uur. Maar bovenal zal 2018 in het geheugen gegrift staan door het ongeziene aantal wespenverdelgingen en buitenbranden.

NIEUWE VOERTUIGEN

• 1 autoladder (post Maasmechelen)
• 2 multifunctionele autopompen (post Hoeselt en post Maasmechelen)
• 2 bosbrandvoertuigen 4×4 (post Helchteren en post Lanaken)
• 2 tankwagens (post Voeren en post Helchteren)
• 1 voertuig Bijzondere BB en THV (zonale inzet, standplaats post Genk)
• 5 ziekenwagens met elektrische brancard
• 3 commandowagens
• 4 elektrische dienst-/personeelsvoertuigen

FACILITY

Tien jaren zone staat bij Brandweerzone Oost-Limburg ook gelijk aan de bouw van 2 nieuwe brandweerkazernes met ziekenwagendienst, en veel aandacht voor duurzaamheid. Ook de renovatie van post Maaseik is een belangrijke investering.

Nieuwe kazerne Bilzen-Hoeselt

Na het (ontwerp)werk in 2022, de nodige vergunningen en de aanstelling van de firma TM Jaraco-Driesen in 2023, startte in 2024 de effectieve bouw van onze nieuwe kazerne in Bilzen-Hoeselt.

Onder toeziend oog van heel wat medewerkers en de pers, werd het een spectaculair en feestelijk moment. Een hoogdag voor de zone en alle medewerkers van post Bilzen en post Hoeselt. Deze nieuwe kazerne vormt een investering van 5,9 miljoen euro (incl BTW). De oplevering is voorzien in juli 2025, waarna de effectieve fusie van beide posten tot 1 post Bilzen-Hoeselt zal plaatsvinden.

Nieuwe kazerne Maasmechelen

Op 18 april werd in aanwezigheid van personeel, bestuur en pers het officiële startschot gegeven voor de bouw van de nieuwe kazerne in Eisden. De sloop van het Chiko-gebouw is gestart, gevolgd door grondwerken i.v.m. PFAS-sanering.

De nieuwbouw wordt gerealiseerd in drie fasen met oplevering voorzien eind 2026. Het project, een investering van 6,3 miljoen euro, voorziet in een ruime, energieneutrale kazerne met plaats voor minstens 25 voertuigen, een centraal logistiek magazijn en moderne werk- en leefruimtes. Dankzij duurzame technieken zoals geothermie, zonnepanelen en warmterecuperatie zal de kazerne volledig energieneutraal functioneren.

 

Renovatie kazerne Maaseik

Onze post in Maaseik wordt in 2025 gerenoveerd. De renovatie zal bijna 600.000 euro kosten en omvat:

• interne nieuwbouw in de stelplaats met op het gelijkvloers een overdekte kledijruimte en op de verdieping burelen en rustruimtes voor de ambulanciers.
• Een nieuwe, isolerende buitenschil met identieke gevel als de nieuwe kazernes van Bilzen-Hoeselt en Maasmechelen voor een herkenbare zonale uitstraling en identiteit
• buitenaanleg met groen en parking

Deze renovatie zal in principe in 2025 voltooid zijn. Een grondige verbetering, niet alleen voor de look maar ook van de veilige werkomgeving en het -comfort van onze medewerkers.

Duurzaamheid

Naast energieneutrale nieuwbouwontwerpen, zorgen zonnepanelen op de daken van meerdere bestaande posten ook voor duurzame energie. In totaal goed voor 670m2 oftewel125 kWp aan jaarlijkse zonneopbrengsten. De geplande nieuwbouwkazernes in Bilzen-Hoeselt (opening medio 2025) en Maasmechelen (opening eind 2026) zullen hier nog 800 m2 aan zonnepanelen en 200 m3 waterrecuperatie aan toevoegen.

De zone kocht ook een aantal elektrische voertuigen aan. Twee dienstvoertuigen (personen-wagens) en twee personeelsbusjes voor verplaatsingen naar vergaderingen, opleidingen, bijeenkomsten, lessen… met minimale milieu-impact.

HR

Procedurebeleid

Het zonale procedurebeleid werd opgesteld in de loop van 2022-2023 in nauw overleg met de syndicale partners en onze interne overlegorganen.

Het procedurebeleid van de zone heeft 3 duidelijke doelstellingen:

• onze bestaande medewerkers duidelijkheid geven over de loopbaanmogelijkheden binnen onze zone, zodat zij zelf kunnen beslissen via welk loopbaanpad zij mee kunnen zorgen voor hun “loopbaanlange voldoening aan het werk bij de brandweer”.
• bij elke interne en externe procedure de kwaliteiten van het individu zo goed mogelijk laten aansluiten bij de vereisten van de functie zodat we steeds de juiste persoon, op de juiste plaats en op het juiste moment hebben in onze organisatie.
• Criteria met een duidelijke meerwaarde voor onze brandweer en hulpverlening valoriseren bij de selectieprocedures.

COMMUNICATIE

In 2022  werd een gebruiksvriendelijk en laagdrempelig intranet geïntroduceerd, dat zowel via desktop als via app te bezoeken is. Een gezamenlijke verwezenlijking van dienst COM en dienst ICT, die dit centrale communicatie-en informatieplatform op poten zetten. De invulling gebeurt via multibeheer door directeurs, diensthoofden, experten en verantwoordelijken. Hiermee werd de interne communicatie verbeterd op maat van de verschillende medewerkers (vast en vrijwil-lig), een belangrijke zonale doelstelling.

WERKGROEPEN

De belangrijkste werkgroepen of adviesorganen zijn :

• Managementteam voor beleidsitems;
• Technische Commissie voor operationele items:
• Bureau van de Vrijwilliger;
• Diverste werkgroepen zoals : werkgroep DGH – materieelcommissie en kledijcommissie

DIENSTVERLENING

Onze zelfontworpen infofolder ‘Wat na een brand?’ informeert (getroffen) burgers over de schade en te ondernemen acties na een brand. Deze dubbelzijdige A5-folder ligt in elke auto-pomp van de zone. Ter plaatse vult de officier de achterkant van de folder aan met o.a. een eindbeoordeling/status en nazorgadvies op maat naargelang de schade.

Team BPA

Een andere realisatie waar we trots op zijn is het team BPA oftewel brandpreventieadvies. Ons BPA-team doorkruist heel regelmatig onze zone om bij verschillende bevolkingsgroepen een toelichting “brandveilig leven” te promoten.

SAMENWERKING

Gemeentes

Binnen Limburg werd een raamovereenkomst “asbest” opgesteld. Deze overeenkomst laat ons toe om snel externe hulp te vragen omtrent detectie en sanering van asbest. De raamovereen-komst is ook bruikbaar voor onze gemeenten

Hulpverleningszones

Vooral met de 2 andere Limburgse hulpverleningszones werden samenwerkingsverbanden uit-gebouwd, m.n.

• Een provinciaal BrandweerInterventiePlan (BIP);
• Groot-Water-Transport (GWT);
• Provinciale alarmeringssoftware voor de 3 zonale dispatchings;
• Vullen/levering zandzakken bij noodweer

Crisiscommunicatie D5

Onze brandweerzone is een voortrekker inzake crisiscommunicatie bij incidenten. De vijfde discipline die zorgt voor snelle, correcte en strategische externe communicatie is niet meer weg te denken uit de moderne maatschappij. De communicatieverantwoordelijke is een degelijk opgeleide en ondertussen ook ervaren Dir-info, mee ingebed in de zonale alarmeringsprocedures en eventuele operationele opschaling. Er zijn ondertussen goede samenwerkingen met de communicatieverantwoordelijken/D5’s van alle 14 gemeentes en ook met de politiezones. Specifiek in stad Genk, is er een intensieve D5-samenwerking incl. beschikbaarheidspoule tussen de woordvoerder van onze brandweerzone, politie CARMA en de gemeentelijke D5 (en back-uppersonen).

Buitenlandse Veiligheidsregio’s en EMRIC

EMRIC

Euregio Maas-Rijn Incident Control and Crisis Management’ (EMRIC) is een unieke samenwerking van openbare diensten die verantwoordelijk zijn voor de openbare veiligheid, waaronder brandweer, technische bijstand en medische noodhulp op hun respectievelijke grondgebied. In een regio die rijk is aan grenzen, zoals de Euregio Maas-Rijn, kunnen hulpdiensten uit het buitenland vaak sneller ter plaatse zijn dan de diensten van het eigen land. Wanneer elke seconde telt, is snelle hulp van vitaal belang

NEDERLAND

Sedert meerdere jaren heeft onze brandweerzone een samenwerkingsverband ondertekend met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg in Nederland. Dit samenwerkingsverband bevordert niet alleen de samenwerking tussen beide dispatchings maar regelt ook de inzet van de verschillende brandweerdiensten over de landsgrenzen heen.

PR

Opendeurdagen

Onze brandweerzone hecht veel belang aan voeling, betrokkenheid en interactie met de burgers en de inwoners van de zone in het bijzonder.

Naast scholenbezoeken zetten we in op opendeurdagen, infosessies, evenementen en sociale media om mensen te informeren en bewust te maken van brandveiligheid. Zo bouwen we samen aan een veilige leefomgeving.

Communie- en feestelingfotoshoot

De jaarlijkse kids-fotoshoot in onze brandweerpost in Genk is elk jaar opnieuw een succes. Samen met Politie Carma organiseren we dit warme initiatief elke april voor kinderen in hun communie- of lentefeestoutfit. Ze krijgen de kans om op de foto te gaan in en rond echte brandweerwagens en politiewagens — een unieke herinnering voor jong en oud.

Dit evenement versterkt niet alleen de band met de gemeenschap, maar toont ook de menselijke kant van onze hulpdiensten.